Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej

Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej na ścieżkach kultury tradycyjnej. Wyprawa pierwsza: obrzędowość doroczna

Na ścieżki tradycji - gotowi, czas start!

Ruszyliśmy! W dniu 7 sierpnia, pod Domem Ludowym w Sieniawie pierwszy, pięcioosobowy zespół badawczy ruszył w teren szukając śladów dawnych zwyczajów związanych z obrzędowością doroczną wśród najstarszych mieszkańców ziemi krośnieńskiej. Tym samym rozpoczynamy dwuletnie badania terenowe w ramach projektu „Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej na ścieżkach kultury tradycyjnej: Wyprawa pierwsza: obrzędowość doroczna”.

Czego będziemy szukać na tych ścieżkach? Ludzi. Tych, którzy oglądali jak zmieniał się świat, którzy przeżyli już kilka dziesięcioleci więcej niż my i pamiętają to, czego my nie możemy pamiętać. Są świadkami zmian i niosą w sobie świadectwo o niematerialnej warstwie dawnej kultury ludowej. Będziemy szukać tego, czego nie da się zobaczyć, tego, co ktoś musi opowiedzieć i wytłumaczyć, żebyśmy to zrozumieli i przekazali dalej.

Bo kultura tradycyjna, to nie tylko to co „widzialne” czyli drewniany, stary dom i wiszący nad drzwiami wianek z ususzonych kwiatów ale też międzypokoleniowa WIEDZA na temat tego DLACZEGO ten wianek wisi nad drzwiami i podzielana przez ludzi WIARA, że powtarzane przez ludzi gesty mają taki, a nie inny SENS. Że wieniec poświęcony w dniu Matki Boskiej Zielnej albo Oktawę Bożego Ciała ma szczególną moc i chroni przed złym – przed gradem, chorobą, urokiem, że przyjmując kolędników na Nowy Rok, zapraszamy pod swój dach wysłanników i reprezentantów sił, które w przyszłym roku zapewnią nam pomyślność. To tylko maleńki promil wiedzy jaką posiadali „użytkownicy” kultury tradycyjnej. Pełni nadziei na ciekawe świadectwa ruszamy w teren, szukać tkwiących w ludzkiej pamięci wspomnieniowych perełek, dobrych monet, złota i bursztynu.

Będziemy tropić ślady dawnego świata i wyłapywać to, co z niego zostało, oglądać jak się zmienił i szukać odpowiedzi na pytanie jakie procesy spowodowały zmiany. Schodzić z głównego traktu współczesności na boczne ścieżki pamięci, mając nadzieję, że zdobyta wiedza posłuży lepszemu zrozumieniu tego, kim jesteśmy.

Za nami pierwsze spotkania i rozmowy, przed nami pełne pracy i inspirujących planów miesiące. Będziemy opowiadać Wam o tym, czego się dowiedzieliśmy, a z zebranych świadectw zbudujemy bazę wiedzy o dawnych zwyczajach naszych ziem. 

Zapraszamy do towarzyszenia nam na ścieżkach tradycji!

Fotografie autorstwa Aleksandry Karmelity, Bartosza Gałązki oraz Natalii i Piotra Wawrzkiewiczów.

 

 

 

 

 

 

 

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________

Przedmiotem projektu Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej na ścieżkach kultury tradycyjnej. Wyprawa pierwsza: obrzędowość dorocznadwuletniego projektu jest kultura ludowa i tradycyjna ziemi krośnieńskiej - regionu nieobjętego dotychczas szerokimi etnograficznymi badaniami terenowymi. Powołany zespół badaczy dokona kwerendy istniejących źródeł i zbiorów muzealnych, po czym przeprowadzi - w dwóch etapach - szczegółowe wywiady terenowe na obszarze powiatów krośnieńskiego i 4 sąsiednich. Rozmowy z najstarszymi mieszkańcami będą dotyczyć zagadnień i tekstów związanych z obrzędowością doroczną, ich celem będzie również oszacowanie terenowego zasobu oraz stopnia zachowania szczegółowo określonych zjawisk kultury ludowej i tradycyjnej. Zebrane materiały zostaną opracowane (w transkrypcjach: językowej i muzycznej) oraz skatalogowane według przyjętego systemu i częściowo udostępnione online. Powstanie też publikacja podsumowująca zadanie, zawierająca wybór zebranych źródeł (transkrypcje tekstów słownych i melodii, fotografie) oraz artykuły, w przystępny sposób omawiające zebrane materiały i podejmujące ich naukową analizę.

 

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.